مدرسه و موزه نگار گری در باغ و آرامگاه دو کمال
شهر تبريز به لحاظ دارا بودن اماكن و بناهاي تاريخي و قديمي از شهرت بالايي برخوردار است؛ اما متاسفانه اكثر اين اماكن به دليل عدم معرفي و شناسايي مسوولان نه تنها در ميان گردشگران بلكه در بين خود شهروندان نيز گمنام ماندهاند. يكي از اين اماكن زيبا و قديمي كه اغلب مردم حتي نام آن را نشنيدهاند مقبره دو كمال است.
باغ دو کمال در محلهٔ بیلانکوه (ولیانکی) و در محدودهٔ بلوار 7تیر تبریز واقع گردیدهاست. علت نامگذاری این مکان به باغ دوکمال وجود آرامگاه دوتن از مشاهیر یعنی کمالالدین بهزاد -نقاش- و «کمالالدین مسعود خجندی» -شاعر- میباشد.
کمالالدین بهزاد از نامداران هنر نقاشی سبک مینیاتور در شهر هرات به دنیا آمد و در زمان فتح آن شهر بهدست شاه اسماعیل صفوی به تبریز آمده و ریاست کتابخانهٔ سلطنتی صوفیه را در این شهر برعهده گرفت.
وي در زمان شاه اسماعيل صفوي و شاه طهماسب حرمت زيادي داشت. او هنر مينياتور بيجان را حال و هواي تازه بخشيد و در مدت كوتاهي مكتب بهزاد در گستره هستي پيچيد و بالاخره در سال 942 ه. ق دار فاني را وداع گفت و در كنار آرامگاه شيخ خجندي به خاك سپرده شد.
«کمالالدین مسعود خجندی» در شهر خجند تاجیکستان بهدنیا آمد. وی بعدها بهدلیل علاقه به طبیعت و فرهنگ شهر تبریز به این شهر آمد و در آنجا اقامت نمود. شيخ كمالالدين مسعود خجندي نيز از شعرا و عرفاي بنام قرن 8 هجري بود . او هنگام بازگشت از سفر حج در تبريز ماندگار شد و به سرودن اشعار و غزليات خود پرداخت و در سال 793 ه. ق درگذشت و در خانقاهي كه در باغش قرار داشت، آرام گرفت.
از چند سال پيش سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان اقدام به احداث مجموعه بسيار زيبا با فرم سنتي و قديمي نموده كه به نام مركز آموزش علمي كاربردي ميراث كمالالدين بهزاد معروف است.
اين مجموعه كه شامل كلاسها، آتليهها كتابخانه تخصصي، گالري نمايشگاهي، موزه تخصصي نگارگري، بخش اداري، مركز آموزشي، پاركينگ و فضاهاي جانبي بوده، در زميني به وسعت حدود 6000 مترمربع زيربناي كلي در دست احيا ميباشد و فضاي باز مجموعه بعد از تكميل 3600 متر مربع است.بناي مقبره تقريبا در وسط محوطه باغ قرار گرفته است و در ورودي اين بنا در قسمت شمالي باغ واقع است. مقبرهها در قسمت پايين و زيرزمين ساختمان واقع شده و پس از پايين رفتن از چندين پله ميتوان مقبرههاي اين دو بزرگوار را مشاهده كرد.
طرح مذکور به عنوان یکی از طرح ها و پروژه های گردشگری شهر داری تبریز با مشارکت سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری استان در حال اجراست که با انجام عملیات تملک تعدادی از واحدهای مسکونی واقع در حریم این طرح تا یک ماه آینده ، نسبت به تسریع مراحل بازسازی و توسعه و احیای این مجموعه اقدام خواهد شد.
ساخت مدرسه و موزه نگارگری در مجموعه دو كمال یكی از اقدامات خوب و قابل توجه سازمان میراث فرهنگی به شمار می رود.
لازم است اقدامات بازسازی و احداث بناهای های جدید این مجموعه با توجه به تملك خانه های اطراف آن هر چه سریعتر انجام شود تا موزه نگارگری آماده بازدید هنردوستان قرار گیرد. اكنون ساخت رواق های مجموعه و كلاس های مدرسه نگارگری در دست اجرا است.
شایان ذکر است ساختمان های ضلع غربی تكمیل شده و ساخت سالن آمفی تئاتر، ساختمان های امور اداری، ورودی مجموعه و بخشی از سالن های موزه ای در حال كار است.
گفته میشود پیشرفت فیزیكی این مجموعه 50 درصد میباشد و تخمین زده میشود عملیات ساخت و ساز موزه و مدرسه نگارگری تا سال 92 به اتمام برسد.