آغاز مرمت خانه قاجاری نیکدل

خانه تاریخی نیکدل بازسازی و احیا می شود

در راستای حفظ و احیای آثار تاریخی و درخواست و پی‌گیری‌ استادان دانشگاه و اهالی فرهنگ و هنر شهرداری خانه نیکدل که یکی از خانه های تاریخی دوران قاجاری  تبریز قلمداد میگردد در اسفند ماه سال 91 توسط شهرداری منطقه هشت خریداری شد تا با احیا و بازسازی آن گامی با ارزش در راستای حفظ هویت تاریخی فرهنگی تبریز برداشته باشد.

خانه نیکدل از جمله بناهای شاخص معماری ایرانی اسلامی تبریز به شمار می‌رود و دارای یک هزار و 500 متر مربع مساحت میباشد که بعد از تملک و احیا  خانه علی مسیو که در سال 91 انجام پذیرفت خانه تاریخی نیکدل دومین اقدام شهرداری منطقه هشت در جهت تملک و بازسازی خانه های  تاریخی طی دو سال اخیر قلمداد میگردد.به گزارش روابط عمومی شهرداری  منطقه تاریخی و فرهنگی هشت تبریز عملیات احیا و مرمت خانه تاریخی نیکدل توسط شهرداری منطقه هشت آغاز شده و شهرداری منطقه هشت بر آن است تا با مرمت این خانه تاریخی تا پایان امسال هدیه دیگری برای مردم و شهروندان فهیم تبریز تقدیم نماید.

=====

توضیحاتی در مورد خانه تاریخی نیکدل

خانه نیکدل مربوط به دوره قاجار بوده و در تاریخ 14 مرداد 1382 با شماره‌ 9470 به ثبت ملی رسیده است. ‌‌این خانه شامل دو حیاط اندرونی و بیرونی است که حیاط اندرونی در ضـلع جنوبی حیاط بیرونی در ضلع شمالی بنا قرار دارد. خانه در دو طبقه ساخته شده و شامل تالار بزرگ مستطیل‌شکل در مرکز بنا و دو راهرو و دو اتاق جانبی (گوشواره) در ضلع شرقی تالار است و ایوانی ستون‌دار در ضلع جنوبی بر ارسی‌های زیبای خانه سایه انداخته است.

از حیاط بیرونی توسط دو رشته راه پله 13 تایی وارد راهروهای جانبی و بنا می‌توان شد. ضلع شرقی حیاط اندرونی شامل یک طنبی کوچک و چهـــــار اتاق می باشد. ارتباط حیـــاط اندرونی بیرونی از زیر راهروری غربی ساختمان اصلی است. دسترسی به حیاط بیرونی از یک هشتی ورودی در ضلع شمالی بنا می باشد. این حیاط بزرگ‌تر و شامل دو حوض سنگی است.زیرزمین شامل حوضخانه و دو راهرو در طرفین،فضای مرکزی و دو اتاق جانبی در طرفین این راهرو و یک اتاق در ضلع شرقـــی بنا است و هم چنیــــن بنا شامل اتاق های گوشـــواره در بالاي راهرو های جانبی طبقه همکف می باشد و این مکان به دلیل استفاده از ارتفاع رفیع طنبی صورت گرفته است.

تزئینات به کار رفته در این ساختمان نیز شامل سقف و حوضخانه دارای کادر بندی بسیار زیبا و گچبری های آیینه کاری شده بوده و این خانه جزء معدود خانـــــه هایی است که در تزئینات آن از آیینه کاری استفاده شده است.

سرستون های زیبای گچی، ارسی های نمای جنوبی بنا و آجر کاری نما و هره های دیوار را شامل می شود. تغییرات خاصی در خانه صــورت نگرفتــــه است اما ضلع غــــربی بنا در عقب کشی خیابان مقصودیه از بین رفته است و این عمل باعث شده تقارن بنا به هم بخورد.

در آینده ای نزدیک،بهره برداری از چندین پروژه در حال احداث در ائل گولی

بزودی بهره برداری از 6 پروژه در حال احداث سازمان پارکها در ائل گولی آغاز می شود.

ائل گولی نگین تفرجگاههای کشور می شود.

مدیر عامل سازمان پارکها ضمن با اهمیت خواندن پروژه های پیش روی این سازمان، از احداث پارک اوتیسم که بزودی مورد بهره برداری قرار می گیرد بعنوان یکی از طرح های مهم و ارزشی نام برد و افزود: نگاه ما به این پارک می بایستی یک نگاه متفاوت و ارزشی باشد چرا که با احداث آن خواهیم توانست اندکی از آلام خانواده های کودکان اوتیسمی کاسته و محلی برای آرامش این کودکان و خانواده های آنان مهیا سازیم.

لازم به ذکر است طرحهایی که بزودی در مجموعه تاریخی و تفریحی ائل گولی مورد بهره برداری قرار می گیرد عبارتند از:

1- پارک اوتیسم: این پارک ویژه کودکان اوتیسمی احداث می شود و با ایجاد امکانات رفاهی و تفریحی در آن، این کودکان و خانواده های آنان می توانند لحظات شاد و آرامی را در این مجموعه سپری نمایند.

گفتني است اوتیسم نوعی بیماری مزمن است که در دوران شیر خوارگی و چند ماهگی نمایان می شود و با طی شدن مراحل رشد به تدریج یا ناگهانی رشد نموده و باعث متوقف شدن رشد عاطفی و اجتماعی کودک می شود و مشکلات فراوانی را برای مبتلایان بوجود می آورد.

2- مرکز اطلاع رسانی هوشمند: این مرکز اولین مرکز اطلاع رسانی هوشمند در سطح کشور محسوب می شود که در ضلع غربی مجموعه ائل گولی و در محل ورودی این مجموعه احداث می شود و با نصب سیستم نرم افزاری ویژه در آن همشهریان و نیز مسافرین عزیز براحتی خواهند توانست به نقشه راهنمای گردشگري استان و ساير اطلاعات مورد نیاز دسترسی پیدا کنند.

3- پیکر تراشی درختان خشکیده: در این طرح کلیه درختان خشکیده، تحت عملیات پیکر تراشی و ایجاد اشکال گوناگون از جمله شکلهای حیوانات از قبیل بز کوهی، طاووس و ... قرار می گیرند که در نتیجه اجراي اين طرح، درختان کهنسال و خشکیده ای که می بایستی قطع شوند روح تازه ای گرفته و موجب زیبائی محیط اطراف پارک می گردند.

4- ورودی جدید مجموعه ائل گولی: این ورودی که در ضلع غربي مجموعه ائل گولی و مشرف به کوی فردوس احداث می شود نقش مهمی در دسترسی آسان همشهریان به این پارک ایفا خواهد نمود.

5- احداث چندین زمین ورزشی مینی گلف: به منظور افزایش امکانات ورزشی مجموعه تاریخی و تفریحی ائل گولی بزرگترین زمین ورزشی مینی گلف با دارا بودن 12 میدان در طرح ها، شیب و موانع متمایز و همچنين برابر استانداردهای موجود این رشته ورزشی در این مجموعه احداث می شود كه خواهد توانست نيازهاي علاقمندان اين رشته ورزشي را برآورده سازد.

6- المان حجمي رؤياي كودك: اين المان اتحاد كودكان 5 قاره جهان و نيز شور و نشاط

آنان را به نمايش گذاشته است.  

همچنين اين المان رؤياي كودكي را نشان ميدهد كه به آينده خيره شده و دنيائي امن و سرشار از صلح و آرامش را آرزو ميكند.

سردربهای ورودی بازار تاریخی تبریز

 تکمیل نام نویسی سردربهای بزرگترین بازار مسقف آجری جهان






بازار تبریز از بزرگ‌ترین بازارهای سرپوشیده جهان و یکی از شاهکارهای معماری ایرانی است. این بازار در سال ۱۱۹۳ هجری قمری بر اثر زلزله با خاک یکسان شد، اما طولی نکشید که به همت مردم شهر بازسازی شد .



بازار تبریز با طاقها و گنبدهای بلند آجری شامل بازار امیر، بازار کفاشان، راسته بازار، بازار حلاجان، یمینی دوز بازار، راسته کهنه، بازار حاج محمد حسین، بازار مشیر، بازار دلاله زن بزرگ، بازارچه صفی، بازار امیر ابوالحسن سرای حاج رسول، سرای حاج میرزا علی نقی، تیمچه و سرای شیخ کاظم، تیمچه حاج صفرعلی، تیمچه و دالان میرزا شفیع، تیمچه ملک، ... که به اختصار چند اثر اشاره می‌شود .


به منظور ارزش دهی به این اثر ماندگار جهانی نام نویسی ورودی های بازار تاریخی تبریز به سبک سنتی توسط عوامل شهرداری منطقه تاریخی و فرهنگی هشت تبریز انجام و به اتمام رسید



به گزارش روابط عمومی منطقه هشت ، شهرداري فرهنگي تاريخي منطقه 8 تبريز بر خود وظیفه دیده تا با تکمیل
باز سازی سردربهای ورودی بازار گامی در جهت معرفی بهتر این شاهکار جهانی بردارد که در این امر موفق بوده و هم اکنون اکثریت ورودی های بازار تاریخی تبریز باز سازی و مرمت شده و نام نویسی این ورودیه ها نیز با استفاده از مصالح متناسب مناطق تاریخی انجام پذیرفته است.

بنابر این گزارش شهرداری منطقه 8 در راستای صیانت از تصویب هویت تاریخی و فرهنگی شهر تبریز و معرفی هرچه بهتر از این عناصر تاریخی در سال گذشته و نیز در طول سال جاری اقدام به احداث و احیا عناصر دروازه ای و ورودی های بازار بزرگ و كهن تبریز نموده است كه با نام نویسی این ورودی ها عملیات مرمت آنها تکمیل شده و بر زیبائی های بازار تاریخی تبریز افزوده است

http://m8.tabriz.ir/?MID=21&Type=News&TypeID=1&id=284

گزارشی از کاخ استانداری مربوط به دوران زندیه و قاجاریه

بنای تاریخی کاخ استانداری؛ بازمانده‌ای از شمس‌العماره قاجاری تبریز

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان‌شرقی گفت: بنای کاخ استانداری آذربایجان‌شرقی به دوره زندیه و قاجاریه می‌رسد که در دوره پهلوی دچار تغییرات عمده‌ای شده است.



   تراب محمدی بعدازظهر دیروز در بازدید از بنای تاریخی استانداری آذربایجان‌شرقی با اشاره به استقبال گردشگران از بنای تاریخی کاخ استانداری آذربایجان‌شرقی اظهار داشت: طی یک اقدام شایسته و کم‌نظیر، کاخ استانداری آذربایجان‌شرقی در ایام تعطیلات نوروز امسال برای بازدید عموم گردشگران گشوده شده است.

وی با بیان اینکه قدمت اصلی بنای کاخ به دوره زندیه و قاجاریه می‌رسد که در دوره پهلوی دچار تغییرات عمده‌ای شده است، ادامه داد: بنای کاخ استانداری آذربایجان‌شرقی در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده و یکی از اماکن تاریخی و پویای این استان برای بازدید عموم و گردشگران به شمار می‌رود.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان‌شرقی، موزه و نمایشگاه را از دیگر بخش‌های قابل بازدید این بنا برای گردشگران خواند و خاطرنشان کرد: نمایش سفره‌های هفت‌سین بسیار زیبا به صورت سنتی و مدرن، عکس و معرفی‌نامه استانداران آذربایجان‌شرقی به همراه فهرست و تصاویر والیان تاریخ معاصر این خطه در موزه استانداری در طبقه زیرزمین کاخ به نمایش درآمده است.

محمدی افزود: در این موزه، علاوه بر تصاویر استانداران و والیان از عهد ناصری تاکنون، هدایای مقامات کشورهای خارجی به استانداران آذربایجان‌شرقی، به این مجموعه اهدا شده و به نمایش عموم درآمده است.

وی با اشاره به نام‌های پیشین و تغییرات انجام گرفته بر روی کاخ استانداری عنوان کرد: این بنا ساختمان چهارطبقه‌ای به همراه عمارت کلاه‌فرنگی بوده که در دوره‌هایی «درب اعلی» و «عالی قاپو» نیز نامیده می‌شده است.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان‌شرقی متذکر شد: تغییراتی در هر دوره روی بنا صورت گرفته و سرانجام بخش‌های عمده‌ای از آن تخریب شد و بنای فعلی برجا مانده است که در سال گذشته نیز عملیات مرمت بر روی آن انجام گرفته است .

محمدی در پایان با اشاره به وجود آثار تاریخی و موزه‌های متعدد در شهر تبریز، این کلانشهر را مقصدی مناسب برای گردشگران فرهنگی و علاقمندان به آثار تاریخی خواند.

http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13920109000440

احداث سردربهای تاریخی بازار قدیم تبریز

احداث سردربهای ورودی بازار قدیمی تبریز توسط شهرداری منطقه8

بازار تبریز از بزرگ‌ترین بازارهای سرپوشیده جهان و یکی از شاهکارهای معماری ایرانی است. این بازار در سال ۱۱۹۳ هجری قمری بر اثر زلزله با خاک یکسان شد، اما طولی نکشید که به همت مردم شهر بازسازی شد .

بازار تبریز هم اکنون به طول یک کیلومتر بزرگ‌ترین مجموعه به هم پیوسته و مسقف دنیاست و در سال ۱۳۵۴ در فهرست آثار ملی ثبت شده‌است .

طاق‌ها و گنبدهای مقرنس بلند آن، سازه‌های آجری به هم پیوسته، آرایش مغازه‌ها، کثرت تیمچه‌ها، وجود انواع مشاغل و تعداد زیادی مدرسه و مسجد که در کنار سراهای بازرگانی قرار گرفته‌اند، این بازار را نمونه‌ای عالی از محیط تجارت و زندگی اسلامی و شرقی ساخته‌است. سبک معماری، کثرت سراها و تیمچه‌ها و وجود تعدادی مدرسه و مسجد نیز به این مجموعه اهمیت و امتیازی خاص داده‌اند. از تاریخ بنای اولیه مجموعه بازار تبریز اطلاعی در دست نیست لیکن اکثر مورخین و جغرافی نویسان و جهانگردان اسلامی و خارجی که از قرن چهارم هجری تا عهد قاجار از تبریز دیدن نموده‌اند اسناد مهم و مدارک ارزنده‌ای را درباره بازار و وضع بازرگانی تبریز ارائه داده‌اند. از مقدسی ـ یاقوت، مارکوپولو، ابن بطوطه، حمدالله مستوفی، کلاویخو، جان کارت رایت انگلیسی، شاردن، جملی کاردی جهانگرد ایتالیایی و دهها سیاح و مورخ دیگر مطالب جالب توجهی به جای مانده که دال بر اهمیت مجموعه بازار در دوره‌های مختلف بوده‌است. وجود مدارس و مساجد تاریخی مهم و معروفی چون مسجد جامع، مدرسه حاج صفرعلی، مدرسه صادقیه در این بازار نیز گواه بر پیشینه تاریخی این مجموعه بنا می‌باشد .

بازار کنونی تبریز مربوط به اواخر زندیه (یعنی بعد از زلزله‌ای که در سال ۱۱۹۳ هجری قمری روی داد) و عصر قاجار می‌باشد. در زمان عباس میرزا که تبریز ولیعهد نشین و دارالسلطنه گردید. سراها و تمیمچه‌ها و بازارهای عالی تازه‌ای احداث شد .

بازار تبریز با طاقها و گنبدهای بلند آجری شامل بازار امیر، بازار کفاشان، راسته بازار، بازار حلاجان، یمینی دوز بازار، راسته کهنه، بازار حاج محمد حسین، بازار مشیر، بازار دلاله زن بزرگ، بازارچه صفی، بازار امیر ابوالحسن سرای حاج رسول، سرای حاج میرزا علی نقی، تیمچه و سرای شیخ کاظم، تیمچه حاج صفرعلی، تیمچه و دالان میرزا شفیع، تیمچه ملک، ... که به اختصار چند اثر اشاره می‌شود .



با توضيحات ارائه شده در مورد بازار تبريز ، شهرداري فرهنگي تاريخي منطقه 8 تبريز در صدد ساخت ورودي اين بازار کرده است و ساخت اين ورودي هاي با طرح سنتي هزينه اي بالغ بر 1.100.000.000 ريال در بر خواهد داشت .

در اولين گام ورودي کوچه صفي و ورودي کوچه انجمن احداث گرديد و در ادامه اين پروژه ورودي درب گجيل و عابر گذر روبروي بانک ملي در حال طي مراحل اداري طراحي را طي مي کند .شایان ذکر است ورودی  طی سالهای قبل اجرا شده بود 

پيش از اين ورودي بازار بزارزان ، پينه دوزان ، صاقيه و امير .ورودی شیشه گرخانه و بازار یمن دوزان نيز با همت شهرداري منطقه 8 احداث گرديده بود .

توسعه دانشکده معماری با بازسازی اماکن قاجاری جانبی دانشکده

  مرمت و باز سازی خانه های اطراف دانشکده معماری 

افزودن خانه های قاجاری باقی مانده به خانه بهنام و گنجه ای و قدکی با  بازسازی آنها

تبریز یکی از مهمترین شهرهای کشور با پیشینه غنی تاریخی فرهنگی است که از گذشته‌های دور بنیانگذار بسیاری از سبک‌های هنری و پیشگام در عرصه‌های فرهنگی اجتماعی بوده است.تبریز سده معاصر را شهر نخستین ها نامیده‌اند. راه اندازی نخستین مدرسه به سبک نوین ، تاسیس نخستین چاپخانه و کتابخانه ، سالن نمایش ، انجمن ادب فارسی ، مجموعه دانشگاهی ، شهرداری ، شورای شهر ، کلانتری و دهها مظهر تمدن جدید در ایران برای نخستین بار در این شهر بنا شده است.

خانه های قدیمی تبریز با معماری خاص دوران قاجار ، از جمله آثار تاریخی و ارزشمند این شهر به شمار می آیند، این خانه ها پس از مرمت و بازسازی ، برخی به عنوان موزه و برخی به عنوان دانشکده های معماری بهره برداری می شوند. خانه های بهنام ، قدکی و گنجه ای زاده نمونه هایی از این خانه های عصر قاجار هستند.


اما بناهای قدیمی این شهر در مقایسه با دیگر شهرهای ایران اسلامی از یک تفاوت عمده برخوردارند. شهر تبریز علی رغم سابقه تمدن طولانی خود و تجربه چندین دوره پایتختی ایران، بدلیل وقوع زمین لرزه های بسیار قوی  دارای محدودیت در  بناهایی با قدمت بسیار بوده اما ساختمانهای زیبای قاجاری که یادگاری از دوران ولایتعهدی شاهان قجر است در این شهر خودنمایی می کنند.

شاید این سئوال مطرح باشد که چرا عمر بناهای موجود تبریز به غیر از چند بنای محدود، کمتر از 200 سال است. پاسخ این پرسش را باید در نظام طبیعت جستجو کرد چرا که این شهر در طول هزار سال گذشته بیش از 11 زلزله مخرب و ویرانگر به خود دیده که به قول ناصرخسرو «دیواری به ارتفاع یک وجب هم در این شهر باقی نمانده است». هم از این روست که بناهای افسونگری چون کاخ غازان خان، مجموعه ربع رشیدی، میدان حسن پادشاه و ... هم اکنون زیر خروارها خاک مدفون شده اند.

با این حال، خانه‌های تاریخی تبریز به دلیل موقعیت ممتاز این شهر به ویژه در دوران حکومت قاجار از نظر شمار در کشور بی‌نظیر است. تبدیل شدن تبریز به دارالسلطنه در دوران ولیعهدی عباس میرزا دلیل اصلی تعدد و کثرت خانه‌های تاریخی در این شهر به شمار می آید.

بر اساس آمار سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان شرقی ، در حال حاضر پانصد خانه تاریخی و ارزشمند در تبریز قرار دارد که عمر اغلب آنها به دوران قاجار باز می گردد. در حال حاضر تنها تعداد محدودی از این بناها خریداری ، مرمت و نگهداری می شود چراکه به گفته مسئولان، با اعتبارت کنونی خرید تمام خانه های یاد شده 150 سال به طول خواهد کشید!

مجموعه خانه های قاجاری مقصودیه تبریز یکی از مزیتهای بی نظیر تبریز میباشد که نزدیک به 10 خانه قاجاری با معماری های منحصربفرد و متفاوت در کنار هم واقع شده اند .چندین سال است که این منازل قاجاری بصورت بسیار زیبایی مرمت و بازسازی شده و به عنوان دانشکده معماری مورد استفاده قرار گرفته است .جدیدا سازمان میراث فرهنگی اقدام به بازسازی و احیا منازل باقی مانده جانبی این دانشکده نموده است و با بازسازی اساسی این اماکن سعی دارد عظمت و زیبایی این دانشکده منحصر بفرد را بیشتر نماید 

معرفی تعدادی از خانه های مشهور تبریز:



خانه بهنام

خانه بهنام، از  خانه‌های تاریخی تبریز می‌باشد که از اواخر دوران قاجار به یادگار مانده است.
این خانه که امروزه به دانشکده معماری دانشگاه صنعتی سهند تبدیل شده به دلیل معماری ظریف، پنجره‌های مشجر و طاق‌ها و ایوان‌های بلند و بزرگ خود جلوه ویژه‌ای دارد.
فضاهای اندرونی و بیرونی این ساختمان عهد قجری علاوه بر تزیینات داخلی به دلیل طراحی متناسب با فصول مختلف سال از جهت تعادل درجه حرارت و چشم‌انداز زیبای خود نیز چشم بازدیدکنندگان را در هنگام دیدار از این بنای با عظمت خیره می‌کند.
وسعت اعیانی «خانه بهنام» 300 مترمربع بوده و منظره بیرونی آن به دلیل گچبری‌های هنرمندانه، نمای آجری سرخ‌گون و حوض آسمانی‌رنگ وسط حیاط خود وضعیت تبریز در سالهای اول قرن چهاردهم شمسی را در ذهن گردشگران تداعی می‌کند.
«گره‌سازی» خانه بهنام از مهمترین ویژگیهای معماری این بنای تاریخی است که بازی نور را با هنر منبت‌کاری و ایجاد طرح‌های هدسی و تزیینی مختلف در هم آمیخته است.



خانه قدکی

دیگر بنای تاریخی تبریز است که در مرکز شهر و در پشت عمارت شهرداری در محله معروف «مقصودیه» واقع شده است.
این بنا که در اواسط دوران حکومت قاجار و در اوج حیات سیاسی و اقتصادی دارالسطنه تبریز ساخته شده ، با سرستون‌های زیبا و طاق‌های متقارن خود تصویری زیبا از ساختمان‌سازی عصر قجری را به نمایش می‌گذارد.
پنجره‌های «اروسی» مشجر ، نقش طرح‌های زیبا بر دیوار آجری ، قرینه‌سازی فضای سبز دو طرف حوض حیاط بنا و ستون‌های پیچی از جمله ویژگی‌های بارز خانه قدکی است که چشم بازدیدکنندگان این بنای باشکوه را نوازش می‌کند.
به عقیده کارشناسان این بنا یکی از بهترین نمونه‌های معماری ایرانی جهت سکونت در اقلیمی با شرایط آذربایجان محسوب می‌شود.


خانه گنجه‌ای زاده
این خانه نیز از بناهای تاریخی شهر است که ترکیبی از معماری سبک قاجار و پهلوی است.
استفاده از زاویه‌های تیز در ساخت «خانه گنجه‌ای‌زاده» و پنجره‌های مستطیلی شکل بدون خمیدگی‌های معمول بناهای ایرانی در ساختمان این بنا شاهد زنده آغاز معماری مدرن و فاصله گرفتن از معماری سنتی ایرانی در تبریز است.

هر چند تاریخ ساخت «خانه گنجه‌ای زاده» به اواخر قاجاریه بر می‌گردد، ساخت زیرزمین‌های خاص دوره پهلوی رنگ وبوی معماری عصر پهلوی را در مقایسه با معماری قاجار در این بنای تاریخی بیشتر می‌کند.
«خانه گنجه‌ای زاده» سه هزار مترمربع مساحت دارد و اعیانی آن در سه طبقه متشکل از تعدادی اتاق در یک ردیف بدون اندرونی و بیرونی است.
این بنای تاریخی در حال حاضر بخشی از دانشکده معماری می‌باشد.

بقیه تصاویر در ادامه مطلب

ادامه نوشته

گزارشی از مرحل تکمیلی ساماندهی سنگ فرش تربیت

نصب سه تندیس مشاغل قدیمی در طول مسیر سنگفرش تربیت

تبدیل سنگفرش تربیت به یکی از مراکز توریستی تبریز

 

مهندس مدبر شهردار منطقه تاریخی فرهنگی تبریز جایگاه معبر تاریخی تربیت را در جذب گردشگر و توریسم ویژه دانسته و افزودند : توان و پتانسیل فکری و اجرایی منطقه 8 مصمم به احیا و باز زنده سازی اماکن و بافت های تاریخی مرکز شهر تبریز است

به گزارش روابط عمومی شهرداری منطقه8 مهندس مدبّر خاک نژاد از توسعه و ایجاد فضای سبز و طراحی و نصب مبلمان و نیمکت های مناسب با محیط و معبر تربیت خبر داده و افزودند به یمن ورود مسافران و گردشگران تابستانی و نیز در راستای ارج نهادن به رفاه شهروندان محترم تبریزی اقدام به کاشت چندین اصله درخت ، گل کاری باغچه ها ، و افزایش مبلمان شهری اعم از نیمکت، پای درختی و ... نموده ایم

 

لازم به ذکر می باشد این اقدام به همت معاونت عمرانی منطقه، مدیریت فضای سبز و خدمات شهری و اجرایی میسّر گردیده است..  

نصب چندین تندیس در طول معبر تربیت یکی از اقدامات قابل تقدیر شهرداری منطقه 8 میباشد و مشاغل قدیمی در قالب تندیس در سه نقطه سنگفرش تربیت نصب شده اند که شامل

1-فرش فروش

2-پینه چی( کفش دوز )

3-سلمانی

تندیس " پینه دوز" به عنوان یاد آور یکی از مشاغل قدیمی مرتبط با کفش دست دوز که روزگاری رونق خوبی داشته است و تندیس "سلمانی" به عنوان یکی دیگر از مشاغل قدیمی و در کنار آن تندیس "فرش فروش "به عنوان مهمترین صنعت دستی قدیمی تبریز  به همت شهرداری تاریخی فرهنگی منطقه8 و به دست هنرمند توانا استاد محمد حسن مهدی پور ساخته شده و در معبر تربیت نصب گردیده است 

در حوزه فضای سبز نیز بیش از 200 درخت سرو مخروطی در طول مسیر سنگفرش کاشته شده و کل باغچه های وسط گل کاری شده اند 

برای زیباسازی بیشتر این مسیر فلاور باکسهای زیبایی در طول مسیر نصب شده و علمکهای روشنایی سنتی در طول مسیر نصب شده است

 

از اقدامات در دست اجرای شهرداری منطقه هشت در این مسیر  سنگفرش مرمت بناهای تاریخی کناری و نورپردازی مناسب آنهاست که در دست اجرا میباشد  

بقیه تصاویر در ادامه مطلب

ادامه نوشته

خانه باغ قاجاری زیبا در حال نابودی

خانه قاجاری زیبا در بیلانکوه در حال نابودی است!!

بی تفاوتی مسئولین میراث فرهنگی نسبت به مرمت خانه باغ قاجاری بیلانکوه

سنگ فرش کردن سرای گرجیلر تبریز

تصاویری از احداث سنگفرش مسیر گرجیلر (فردوسی شمالی) تبریز

همانگونه که میدانید احداث سنگفرش  در اماکن و معابر تاریخی شهر ها یکی از ضروریات برای همخوانی محوطه اطراف آثار تاریخی با قدمت خود اماکن تاریخی میباشد 

خوشبختانه شهرداری تبریز در کنار برخی بی توجهی ها نسبت به احداث سنگفرش در معابر تاریخی شهر در بعضی موارد خوب عمل کرده است که نمونه آن سنگفرش تربیت بود که در سال 90 باز سازی و احداث شد و جدیدا نیز تمام خیابان فردوسی شمالی(سرای گرجیلر) که به عنوان ورودی بازار قدیم تبریز محسوب میگردد ,در حال اجرای  سنگ فرش میباشد که با توجه به قدمت تاریخی ابنیه های موجود در مسیر بر زیبایی این مسیر صد چندان افزوده است

در انتها از توجه ویزه شهرداری منطقه 8 که در جهت همخوانی بافت منطقه با قدمت تاریخی آن اقدامات مناسبی انجام داده اند تقدیر و تشکر مینمایم.

یکی از اقدامات بسیار عالی در این سرا احداث پستهای برق در طول مسیر سنگفرش میباشد که با زیر زمینی کردن برق رسانی این خیابان بر زیبایی این مسیر صد چندان خواهد افزود 

بقیه تصاویر در ادامه مطلب

ادامه نوشته

گزارشی از کارهای مرمتی انجام یافته در بازار قدیم تبریز

تصاویری از بزرگترین بازار قدیمی مسقف  جهان( ثبت شده در فهرست میراث جهانی یونسکو)

بخش‌هايي از بازار تبريز توسط اداره کل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان آذربايجان شرقي با سرعت در حال مرمت است .

در معماری و بافت سنتی شهرهای ایران، مجموعه بازار شامل راه‌های ارتباطی، چهار سوق‌ها، کاروانسراها، تیمچه‌ها و راسته‌ها و... است که استخوان‌بندی اصلی بافت شهر را تشکیل می‌دهند.

بازار بزرگ تبریز نیز با تیمچه‌ها، سراها و کاروانسراهای متعدد از اقتدار و رونق تجارت این شهر در گذشته‌های دور و نزدیک حکایت دارد.

قرن چهارم هجری تا عهد قاجار از پر رفت و آمدترین دوران‌ها برای آمد و شد گردشگران و مستشرقان به تبریز بوده است، در این سفرها افرادی همچون مارکوپولو، ابن بطوطه، حمدالله مستوفی و شاردن، اسناد و مدارک مهم و با ارزشی را درباره بازار و تاثیر آن در وضعیت اقتصادی تبریز از خود به جا گذاشته‌اند.

مجموعه بازار تاریخی تبریز شامل زیرمجموعه‌های مختلف تجاری، مذهبی، فرهنگی و بهداشتی و سکونت برای تجار دیگر شهرها در خود بازار و خانه‌های تاجران مقیم در اطراف بازار بوده است. در چنین مجموعه‌ای چگونگی ارتباط عناصر مجموعه با یکدیگر حائز اهمیت است.

ارتباطات در این سیستم به صورت شبکه‌ای پیچیده و منحصر‌به‌فرد از افراد و روابط فردی و گروهی و صنفی است و سال‌هاست موثر بودن و کارکرد خود را ثابت کرده و به الگویی برای نمونه‌های مشابه تبدیل شده است.

مجموعه بازار تاریخی تبریز بخش عمده‌ای از تبریز قدیم و بخش موثری از تبریز کنونی را در بر می‌گیرد و شامل هسته اصلی بازار، امتداد بازار حرمخانه و مسجد کبود و بازارچه سرخاب است.

تاثیرگذاری بازار تبریز در روزگار کهن به قدری بوده که دروازه‌های اصلی شهر و مبادی ورود و خروج کالاهای شهر در محدوده بازار قرار گرفته بود.

امروز، هنوز از چهار دروازه سرخاب، باغمیشه، خیابان، نوبر که در آستانه بازار، روزگاری کاروان‌های در حرکت در جاده ابریشم را میزبانی می‌کرده و موجب رونق بازرگانی می‌شده، یادی به جا مانده است.

اما بازار تبریز به‌عنوان بزرگ‌ترین سازه سرپوشیده و مسقف جهان، از بخش‌ها و عناصر مختلفی تشکیل شده که با وجود تمام تفاوت‌های ماهوی‌شان، موجب استحکام هر چه بیشتر از مجموعه شده‌اند و در کنار هم توانسته‌اند استمرار عمر و اثربخشی بازار شوند.
بازار تبریز از بخش‌ها و عناصری همچون راسته، ورودی‌های بازار، دالان، سرا (خان)، کاروانسرا، تیمچه، چهارسو (چهارسوق)، میدان، بازارچه، بقعه، مسجد، حمام، مدرسه، تکیه و حسینیه، زورخانه، یخچال، پل بازار و مانند اینها تشکیل شده است و گستردگی و تنوع چشمگیری دارد.
نحوه نامگذاری عناصر بازار هم روندی ویژه و بر اساس قراردادهای انسانی دارد، به‌گونه‌ای که گاهی براساس حرفه بازرگانان و صنعتگران بازار، مانند دالان عباچی، گاهی به نام بانی و سازنده بازار یا راسته، مانند تیمچه حاج ابوالقاسم، گاهی با توجه به موقعیت و محل بازار، مانند مسجد جامع، گاهی برحسب وطن یا مذهب بازرگانان و پیشه‌وران، مانند سرای آلمانی‌ها و نیز گاهی با توجه به اندازه یا شکل خاص، مانند بازار اوچ تیمچه‌لر (سه تیمچه حاج شیخ) نامگذاری می‌شده است.
در کل بازار تاریخی تبریز با دارا بودن بیش از 160 عنصر مختلف، دارای 26 سرا و خان، 20 تیم و تیمچه، 30 راسته، 2 چهار سوق، 21 دالان، 2 بازار، 1 میدان، 8 بازارچه، 8 دروازه، 27 مسجد، 3 مقبره، 6 مدرسه، 1 زورخانه، 2 کتابخانه، 5 حمام و 1 یخچال است.

بازار تبریز عالی‌ترین و عملی‌ترین مرکز برای تجارت و کسب و کار بوده و هست و با توجه به شکل و سطح بندی‌های لایه لایه‌اش، بهترین مرکز برای تولید و توزیع محصولات و انجام معاملات بوده است.

بازاریان و کسبه این مجموعه از دیرباز تاکنون علاوه بر رفتار اقتصادی، بسیاری از رفتارهای فرهنگی را از نسلی به نسلی و از قومی به قومی دیگر انتقال داده و سبب انتقال و اشاعه فرهنگی شده‌اند.

و امروز این مجموعه عظیم که بزرگ‌ترین سازه سرپوشیده آجری به‌هم پیوسته جهان است در فهرست میراث جهانی سازمان یونسکو، ماندگار شده تا جهانیان تا همیشه تاریخ، بخوانند و ببینند و بدانند که بازار تبریز با پشت سر گذاشتن حوادث بسیار و آسیب‌های فراوان، همچنان پا برجامانده و اثرگذاری خود را در دوره‌های مختلف تاریخی استمرار بخشیده است.  
 
بازار تبریز یکی از بزرگ‌ترین بازارهای سرپوشیده جهان و از شاهکارهای معماری ایرانی است. این بازار در سال ۱۱۹۳ هجری قمری بر اثر زلزله با خاک یکسان شد، اما طولی نکشید که دوباره بازسازی شد.بازاریان تبریز در طول ۱۰ سال گذشته بیش از ۹۰ درصد بافت فرسوده این اثر تاریخی را مرمت کرده‌اند.
این بازار منحصر به فرد با وجود گذشت صدها سال اهمیت تجاری خود را از دست نداده، به طوری که هم‌اکنون ۸۰ درصد شریان اقتصادی منطقه در این بازار جریان دارد.
این بازار هم‌اکنون به طول یک کیلومتر بزرگ‌ترین مجموعه به هم پیوسته و مسقف دنیاست و در سال ۱۳۵۴ در فهرست آثار ملی و در سال 89 در فهرست یونسکو  ثبت شده‌ است.
طاق‌ها و گنبدهای مقرنس بلند، سازه‌های آجری به هم پیوسته، آرایش مغازه‌ها، کثرت تیمچه‌ها، وجود انواع مشاغل و تعداد زیادی مدرسه و مسجد که در کنار سراهای بازرگانی قرار گرفته‌اند، این بازار را نمونه‌ای عالی از محیط تجارت و زندگی شرقی ساخته ‌است. سبک معماری، کثرت‌سراها و تیمچه‌ها و وجود تعدادی مدرسه و مسجد نیز به این مجموعه اهمیت خاصی داده‌اند. از تاریخ بنای اولیه مجموعه بازار تبریز اطلاعی در دست نیست اما بیشتر مورخان و جغرافی‌نویسان و جهانگردان اسلامی و خارجی که از قرن چهارم هجری تا عهد قاجار از تبریز دیدن کرده‌اند، اسناد مهم و مدارک ارزنده‌ای را درباره بازار و وضع بازرگانی تبریز ارائه داده‌اند. از مقدسی ـ یاقوت، مارکوپولو، ابن‌بطوطه، حمدالله مستوفی، کلاویخو، جان کارت رایت انگلیسی، شاردن، جملی کاردی جهانگرد ایتالیایی و ده‌ها سیاح و مورخ دیگر مطالب جالب توجهی به جای مانده که دال بر اهمیت مجموعه بازار در دوره‌های مختلف بوده ‌است. وجود مدارس و مساجد تاریخی مهم و معروفی چون مسجد جامع، مدرسه حاج صفرعلی و مدرسه صادقیه در این بازار نیز گواه بر پیشینه تاریخی این مجموعه بنا می‌باشد.
بازار کنونی تبریز مربوط به اواخر زندیه (یعنی بعد از زلزله‌ای که در سال ۱۱۹۳ هجری قمری روی داد) و عصر قاجار می‌باشد. در زمان عباس‌میرزا که تبریز ولیعهدنشین و دارالسلطنه گردید. سراها و تیمچه‌ها و بازارهای عالی تازه‌ای احداث شد.
بازار تبریز با طاق‌ها و گنبدهای بلند آجری شامل بازار امیر، بازار کفاشان، راسته بازار، بازار حلاجان، یمینی دوز بازار، راسته کهنه، بازار حاج محمدحسین، بازار مشیر، بازار دلاله زن بزرگ، بازارچه صفی، بازار امیر ابوالحسن سرای حاج‌رسول، سرای حاج میرزاعلی نقی، تیمچه و سرای شیخ کاظم، تیمچه حاج صفرعلی، تیمچه و دالان میرزا شفیع، تیمچه ملک و ...، که به اختصار چند اثر اشاره می‌شود.
بازار تیمچه امیر یکی از شاهکارهای جالب معماری و با شکوه‌ترین تیمچه‌های بازار تبریز به حساب می‌آید.
تیمچه حاج صفرعلی بنا است معظم که بانی آن حاج صفرعلی خوئی بازرگان معروف معاصر فتحعلی شاه قاجار می‌باشد.

▪ تیمچه مظفریه: تیمچه مظفریه نیز یکی از زیباترین بخش‌های بازار است که حاج شیخ جعفر قزوینی تاجر سرشناس دوره ناصرالدین شاه آن در سال ۱۳۰۵ ساخته بود و به مناسبت حضور مظفرالدین میرزا ولیعهد وقت دراین تیمچه به نام مظفریه نام‌گذاری کرد.
▪ بازارامیر: پشت بازار امیر، اوچ تیمچه لر(سه تیمچه‌ها)، بازارکفاشان، بازار حرمخانه، راسته بازار، یمنی دوز بازار، بازار حلاجان، قیز بستی بازار، بازار سرا جان، راسته کهنه یا قدیم، بازار کلاهدوزان، دلاله زن بازار، بازار صادقیه، بازارمسگران، بازار حاج‌محمد حسین، بازارمشیر، بازارچه شتربان، بازار صفی، بازار میر ابوالحسن، بازار شیشه‌گر خانه، رنگلی بازارچه (بازارچه رنگی) و بازارچه خیابان، کشمشچی بازار، ایکی قاپیلی (دودری) از راسته‌های مشهور بازار تبریز هستند. بزرگ‌ترین گنبد این بازار، گنبد تیمچه مظفریه‌ است.
در همه این بازارها تیمچه‌ها و سرای‌ها و چارسوهایی هست که حجره‌ها و مغازه‌های آنها مرکز عمده‌فروشی اجناس گوناگون داخلی و خارجی است.
اغلب تیمچه‌ها و سرای‌ها سه طبقه‌اند. طبقه زیرین مخصوص نگهداری کالا یا به عبارت دیگر انبار مال‌التجاره ‌است، طبقه دوم تجارتخانه و محل کار و طبقه سوم محل بیتوته و استراحت.
اگرچه اکنون اکثر حجره‌های طبقه سوم تیمچه‌ها و سرای‌ها نیز مبدل به دفتر کار بازرگان شده‌ ‌است اما سابقاً که وسایل نقلیه بازرگانان این‌گونه فراهم نبود، بازرگانان ناچار بودند همیشه نماینده‌ای برای خرید و فروش کالا در محل داشته باشند. آن نماینده در اتاق فوقانی تجارتخانه خود بیتوته می‌کرد. یعنی این سرای‌ها و تیمچه‌ها هم محل کار آنها بودند و هم محل اقامت و استراحتشان.

کاهای مرمتی در حال انجام:

1- انبار آب صادقیه

آب انبارصادقیه تنها آب انبار بزرگ بازار تبریز قلمداد میگردد که چند ماه قبل کار های مرمتی آن توسط شرکت ساراب طرح اجرایی شد

2- کف سازی کل بازار در فاز های تفکیک یافته

3-کف سازی سرای امیر

مرمت و كف‌سازي سراي امير به‌عنوان بزرگ‌ترين سراي بازار تبريز كه 400ميليون تومان اعتبار براي آن اختصاص يافتiه بود چند ماه قبل به پايان ‌رسید. تأسيسات حرارتي و برودتي اين سرا نيز  نصب ‌شده است.

4-مرمت آبنماهای سنتی موجود

5- مرمت خانه بازار و تبدیل آن به موزه علما

6-نصب تابلوهای راهنما و لوستر های طرح سنتی

7-مرمت سقف بازار و زیباسازی آن

   

بقیه تصاویر در ادامه مطلب

ادامه نوشته

موزه سفال تبریز+برگزاری نمایشگاه سفال در خانه پروین اعتصامی

برگزاری نمايشگاه سفال در خانه پروین اعتصامی 

هنرمند برگزیده همایش دوسالانه سفال معاصر ایران:

سفال فیروزه فام تبریز خواهان زیادی از سوی بازارهای جهانی دارد

 

هنرمند و سفالگر تبریزی برگزیده همایش دوسالانه سفال معاصر ایران با تاکید بر هویت اصیل نهفته در سفال فیروزه‌ای تبریز گفت: سفال فیروزه‌فام تبریز خواهان زیادی از سوی بازارهای جهانی دارد.



به گزارش خبرگزاری فارس از تبریز به نقل از روابط عمومی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان‌شرقی،محمد نوریان، سفال فیروزه‌ای تبریز را هنری منحصربه‌فرد دانست و اظهار کرد: این سفال نه تنها مخاطبان زیادی در جای جای کشور داشته بلکه هنرمندان و کلکسیونرهای سراسر دنیا نیز طالب این هنر زیبا هستند.

نوریان، سفالگری را یکی از بخش‌های ویژه میراث فرهنگی منطقه عنوان کرد و گفت: این هنر ظرفیت ورود به بازار جهانی را دارد و برای دستیابی به این مهم نیازمند حمایت بیش از پیش مدیران است تا با معرفی این هنر و برقراری ارتباط بین هنرمند و مخاطب گام موثری در این راستا برداشته شود.

وی افزود: مدیران میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان تا حد بسیار زیادی توانسته‌اند با خریداری آثار هنرمندان و بهره‌گیری از محصولات آنها و تبلیغ و معرفی سفال، هنرمندان و شهروندان را به باورمندی و شناخت استعدادهای موجود در این هنر نزدیک‌تر کنند.

این مدرس رشته‌های هنری با اشاره به اینکه در اغلب کشورها سرمایه‌گذاری‌های خوبی در عرصه هنر و آثار هنری انجام می‌گیرد، اظهار امیدواری کرد: هنرمندان ایرانی و تبریزی هم با حمایت‌های میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان، می‌توانند در راستای فرهنگ‌سازی و نهادینه کردن جایگاه هنر در زندگی و اقتصاد به چنین جایگاهی رسیده و حتی روزی از طریق هنر امرار معاش کنند.

نوریان که خود استاد گرافیک و نقاشی بوده و در حوزه مجسمه‌سازی و سفالگری نیز فعالیت می‌کند با اشاره به نوع نگرش عامه مردم به سفال در عصر حاضر گفت: سفال از عصر پا نهادن انسان به عرصه خاکی وجود داشته و ریشه در تاریخ و هویت مردم دارد.

وی افزود: با تغییرات زندگی و مدرنیزه شدن، این هنر کاربرد خود را تا حد وسیعی از دست داده و اکنون جنبه هنری و تزیینی آن مورد توجه است که خوشبختانه این جنبه هنری در سال‌های اخیر روند رو به رشدی داشته است.

نوریان، اقدامات صورت گرفته از سوی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان را در حفظ و احیای هنر سفالگری چشمگیر دانست و تصریح کرد: اتفاقات خوبی در عرصه هنر سفالگری در استان رخ داده و با بررسی‌های صورت گرفته بر روی خاک سفید و تاسیس خانه سفال مسیر جدیدی به روی هنر سفال باز شد تا ضمن حفظ این هنر، علاقه‌مندان و هنرمندان فضایی را بیابند که در آنجا آموزش دیده و فعالیت کنند.

برگزیده همایش دوسالانه سفال ایران همچنین یادآور شد: برادران قابچی در عرضه و معرفی این هنر اصیل آذربایجانی به جوانان و نسل آینده خود نقش بسزایی داشته‌اند.

نوریان تصریح کرد: دهمین همایش دوسالانه سفال امسال نیز همچون سال‌های گذشته در تسخیر مجسمه‌سازان و نقاشان بود که این موضوع تاثیر ابعاد مختلف هنر بر روی یکدیگر را نشان می‌دهد.

وی تشریح کرد: در صورت تعامل رشته‌های مختلف هنری با یکدیگر، آثار آفریده شده، زیبایی و تاثیرگذاری بیشتری خواهند داشت و این چنین هنر فنی و تخصصی به وجود می‌آید.

 

 

---

موزه زنده سفال  یکی از موزه های هجده گانه تبریز

تبریز شهر موزه های تخصصی در خانه های قاجاری زیبا

معرفی موزه:

موزه زنده سفال تبريز فضايي است كه پيغام نياكان ما را در عرصه سفالگري به گوش، چشم ما، دست ما و مهمتر از همه به روح ما ميرساند. به روح انسان قرن بيست و يكم كه از فطرت خود فاصله زيادي يافته و در آرزوي وصل به اصل خود است.
خاك در دسترس ترين و نخستين ماده اي بوده كه بشر آغازين با آن بسياري از نيازهايش را برطرف كرده است. خاك را با آب مخلوط نموده و از آن گل ساخته، و با گل به لذت و قدرت آفرينش رسيده است. گل فرم پذير و نقش پذير بوده، با آن خشت و پياله ساخته تا به نيازهاي زندگي روزمره اش ، جواب دهد و بعد انديشه هايش را برآنها نقش زده است. با ساخت پيكره هايي از گل به باورها و ترس هايش پاسخ گفته است. با آتش ديدن ساخته هاي گلينش شاهد معجره اي شده است : همه چيز در آتش ميسوخته و گل دركام آتش سخت تر و ماندگارتر ميگرديده است!
سفالينه ها حتي پس از مرگ نيز با نياكان ما همراه مي شدند تا در حيات بعدي مورد استفاده قرار گيرند و امروز همان سفالينه ها ، پيام گذشتگان را به ما ميرسانند.
نفس باد صبا مشك فشان خواهد شد عالم پير دگر باره جوان خواهد شد


داستان آخرين سفالگران بومي منطقه :
معادن غني خاك سفيد (تركيبات كائولن)، اين خطه در منطقه مرند واقع است. روستاي زنوز مرند در دامنه كوه آق داغ، مركز سفالگري با خاك سفيد بوده است. به نقل از استادكاران سفالگر معاصر ما (استاد عباس قابچي و استاد احمد قابچي) از چند نسل قبل از آنها سفالگري با خاك سفيد در روستاي زنوز رواج داشته است.
خانواده قابچي پدر (محمد) و دو پسر (عباس و احمد) كه نام خانوادگيشان معرف شغلشان ميباشد به شهر تبريز مهاجرت كردند و در كارگاهي در محله درب سرخاب به سفالگري مشغول شدند.

 روند توليد و شرايط بازار براي آنها در اين چند دهه با فراز و نشيبهايي همراه بوده است كه متاسفانه در دهه هاي اخير با افول مخاطب مواجه شده بود.
از سال 1373 پشتيباني آگاهانه و بستر سازي مناسب سازمان ميراث فرهنگي استان از سفالگري بومي منطقه تاييدي بر تحقق نظريه استاد فريده تطهيري مقدم در رابطه با سفال ويژه منطقه بوده است.
«در گوشه گوشه اين آب و خاك استادكاران سخت كوش و با همتي هستند كه آخرين نسل حافظان فرهنگ و هنر بومي ما ميباشند. قدر آنانرا بدانيم و زمان را از دست ندهيم. با نگاهي آگاهانه و آسيب شناسانه بستر تداوم حيات فرهنگي آنان را فراهم كنيم.»

موزه زنده سفال، بخشهاي مختلف خانه سفال:

1- نمايشگاه دائمي از آثار استاد عباس قابچي، استاد احمد قابچي و استاد فريده تطهيري مقدم و بهترين آثار هنرمندان و هنرجويان سفالگر استان آذربايجان شرقي ( با خاك سفيد )
2- حوضخانه :
محل برگزاري نمايشگاههاي موقت از آاثار هنرمندان سفالگر به صورت انفرادي و گروهي و برگزاري جلسات نقد و بررسي و اجتماعات هنري و فرهنگي
3- فروشگاه دائمي براي عرضه آثار هنرمندان سفالگر
4- كلاسهاي آموزشي :
كلاس چرخكاري
كلاس نقاشي روي سفال
كلاس آشنايي با مراحل توليد سراميك سنتي با خاك سفيد آذربايجان
5- ارائه مراحل مختلف كار سفالگري با خاك سفيد به روش سنتي (بازديد با هماهنگي قبلي)
شامل: آماده سازي گل – چرخكاري و تراش بدنه – آماده سازي لعاب- خرد كردن شيشه – كار با آسياب سنگي – آماده سازي رنگينه مس – پخت اول ، لعاب زني – پخت دوم ، كوره چيني

تاریخ این خانه قدیمی به دوره قاجاریه - پهلوی بر می گردد که بصورت زیرزمین و یک طبقه فوقانی با معماری اصیل ایرانی احداث شده است و دارای ایوان در نمای اصلی بوده که بر روی دو ستون استوار شده و دارای گچکاری های زیبا میباشد.
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان با همت عالی خود اقدام به خرید، مرمت و رسیدگی این بنای ارزشمند کرد و آنرا به مرکز آموزش هنرآموزان و تجمع هنرمندان رشته سفالگری تبدیل و از سال 1374 نیز بعنوان نمایشگاه و خانه سفال در معرض دید بازدیدکنندگان قرار داده است.

تاريخچه ومشخصات خانه سفال تبریز

اين خانه توسط صرافلاردركوچه ومحله اي به نام صرافلارواقع درخيابان شمس تبريزي- روبروي ايستگاه گروبناشده است.قدمت بنا قاجاري است ودر گذشته بادوخانه ي ديگر در ضلع جنوبي حياط يك مجموعه ي كامل بوده كه بعدهاتفكيك شده است.بنابه گفته ي افراد محل خانه داراي اصطبلي درروبروي بنابوده است.درگذشته ازطريق يك هشتي ورودي وارداين خانه مي شدند اما در حال حاضرهشتي ورودي ازبين رفته ودراثرتفكيك هايي كه دراين قطعه انجام گرفته ورودي خانه تبديل به يك دالان طولاني شده است.
با گذشتن از دالان واردحياط مستطيل شكل خانه مي شويم. حياط به تبعيت ازديگر خانه هاي قديمي تبريز،حوض مياني ودوباغچه ي كناري آن را درخودجاي داده است.اتاق سه دري(طنبي)مستطيل شكل استواروپابرجادرمحوراصلي خانه درپشت ايوان ستون دارخودنمايي مي كند.دواتاق جانبي مستطيل شكل طنبي را در ميان گرفته ويك رديف پله از حياط امكان دسترسي به اتاق جانبي دست چپ طنبي وداخل خانه را فراهم مي نمايد.

درضلع شرقي حياط نيزيك اتاق مي باشدودوراهروي جانبي با دورديف پله موجود مي باشد.خانه شامل يك طبقه ويك زيرزمين است.پلان زيرزمين نيزبه تبعيت از پلان طبقه ي هم كف در جبهه ي اصلي شامل يك حوضخانه ودواتاق جانبي ودر ضلع غربي شامل يك اتاق مستطيل شكل ويك راهرو مي باشد.
اين راهرودر هردوطبقه ارتباط بين جبهه شمالي وشرقي بنارافراهم آورده است.طبقه هم كف سازه قابي وزيرزمين سازه ي طاق وگنبدي دارد.سقف حوضخانه داراي كاربندي هاي بسيار زيبا مي باشد.
نماي اصلي بناايوان دارمي باشدكه برروي دوستون استواراست ودر مركز آن يك سنتوري قراردارد،در دوطرف سنتوري برروي گوشواره هادونيم دايره قرارداردكه داراي تزئينات گچي مي باشد.
تزئينات به كاررفته در بنا تزئينات گچي در سنتوري ،ايوان و نماي اصلي بنا، به شكل درخت مو مي باشدو گچ بري هايي كه به شكل آجركاري بوده ونيز گچ بري هاي گل وبوته وپرندگان در دوطرف ايوان وسرستون هاي گچي وتزئينات آجري به خصوص در نماي شرقي مي باشد.
اين بنا از سال 1375ه.ش در مالكيت اداره كل ميراث فرهنگي استان مي باشد.در سال1381اين بنا،بهعنوان موزه ي زنده ي سفال تبريزجهت حفظ،احياء وترويج وگسترش هنر سفالگري بومي منطقه ي آذربايجان شرقي مورد بهره برداري قرار گرفت.

نشانی: تبریز، خیابان شمس تبریزی، ایستگاه گرو، کوچه صرافلار

بقیه تصاویر در ادامه مطلب

ادامه نوشته

مدرسه و موزه نگار گری در باغ و آرامگاه دو کمال

 موزه نگارگری تبریز در باغ دو کمال در حال احداث است 

شهر تبريز به لحاظ دارا بودن اماكن و بناهاي تاريخي و قديمي از شهرت بالايي برخوردار است؛ اما متاسفانه اكثر اين اماكن به دليل عدم معرفي و شناسايي مسوولان نه تنها در ميان گردشگران بلكه در بين خود شهروندان نيز گمنام مانده‌اند. يكي از اين اماكن زيبا و قديمي كه اغلب مردم حتي نام آن را نشنيده‌اند مقبره دو كمال است.

باغ دو کمال در محلهٔ بیلانکوه (ولیانکی) و در محدودهٔ بلوار  7تیر تبریز واقع گردیده‌است. علت نامگذاری این مکان به باغ دوکمال وجود آرامگاه دوتن از مشاهیر  یعنی کمال‌الدین بهزاد -نقاش- و «کمال‌الدین مسعود خجندی» -شاعر- می‌باشد.

کمال‌الدین بهزاد از نامداران هنر نقاشی سبک مینیاتور در شهر هرات به دنیا آمد و در زمان فتح آن شهر به‌دست شاه اسماعیل صفوی به تبریز آمده و ریاست کتابخانهٔ سلطنتی صوفیه را در این شهر برعهده گرفت. 

وي در زمان شاه اسماعيل صفوي و شاه طهماسب حرمت زيادي داشت. او هنر مينياتور بيجان را حال و هواي تازه بخشيد و در مدت كوتاهي مكتب بهزاد در گستره هستي پيچيد و بالاخره در سال 942 ه. ق دار فاني را وداع گفت و در كنار آرامگاه شيخ خجندي به خاك سپرده شد.

«کمال‌الدین مسعود خجندی» در شهر خجند تاجیکستان به‌دنیا آمد. وی بعدها به‌دلیل علاقه به طبیعت و فرهنگ شهر تبریز به این شهر آمد و در آن‌جا اقامت نمود. شيخ كمال‌الدين مسعود خجندي نيز از شعرا و عرفاي بنام قرن 8 هجري بود . او هنگام بازگشت از سفر حج در تبريز ماندگار شد و به سرودن اشعار و غزليات خود پرداخت و در سال 793 ه. ق درگذشت و در خانقاهي كه در باغش قرار داشت، آرام گرفت. 

از چند سال پيش سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان اقدام به احداث مجموعه بسيار زيبا با فرم سنتي و قديمي نموده كه به نام مركز آموزش علمي كاربردي ميراث كمال‌الدين بهزاد معروف است.

اين مجموعه كه شامل كلاس‌ها، آتليه‌ها كتابخانه تخصصي، گالري نمايشگاهي، موزه تخصصي نگارگري، بخش اداري، مركز آموزشي، پاركينگ و فضاهاي جانبي بوده، در زميني به وسعت حدود 6000 مترمربع زيربناي كلي در دست احيا مي‌باشد و فضاي باز مجموعه بعد از تكميل 3600 متر مربع است.بناي مقبره تقريبا در وسط محوطه باغ قرار گرفته است و در ورودي اين بنا در قسمت شمالي باغ واقع است. مقبره‌ها در قسمت پايين و زيرزمين ساختمان واقع شده و پس از پايين رفتن از چندين پله مي‌توان مقبره‌هاي اين دو بزرگوار را مشاهده كرد.

طرح مذکور به عنوان یکی از طرح ها و پروژه های گردشگری شهر داری تبریز با مشارکت سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری استان در حال اجراست که با انجام عملیات تملک تعدادی از واحدهای مسکونی واقع در حریم این طرح تا یک ماه آینده ، نسبت به تسریع مراحل بازسازی و توسعه و احیای این مجموعه اقدام خواهد شد.

 ایجاد کتابخانه ، آمفی تئاتر ، سالن های نمایشگاهی ، نورپردازی و مبلمان محوطه داخلی و بیرونی مجموعه ، ایجاد فضای سبز محوطه مقبره دوکمال با طرح باغ ایرانی ، اجرای طرح ورودی بزرگ ، اجرای آبنماهای ریبا ، نصب تابلوهای راهنمای گردشگری در مسیرها و خیابان های منتهی به مقبره و نیز نصب سر در مناسب و آبرومند از جمله برنامه های پیش بینی شده در طرح بازسازی و توسعه و احیای مقبره دوکمال به شمار می رود.

ساخت مدرسه و موزه نگارگری در مجموعه دو كمال یكی از اقدامات خوب و قابل توجه سازمان میراث فرهنگی به شمار می رود.

لازم است اقدامات بازسازی و احداث بناهای های جدید این مجموعه با توجه به تملك خانه های اطراف آن هر چه سریعتر انجام شود تا موزه نگارگری آماده بازدید هنردوستان قرار گیرد. اكنون ساخت رواق های مجموعه و كلاس های مدرسه نگارگری در دست اجرا است.

شایان ذکر است ساختمان های ضلع غربی تكمیل شده و ساخت سالن آمفی تئاتر، ساختمان های امور اداری، ورودی مجموعه و بخشی از سالن های موزه ای در حال كار است.

گفته میشود پیشرفت فیزیكی این مجموعه  50 درصد میباشد و تخمین زده میشود عملیات ساخت و ساز موزه و مدرسه نگارگری  تا سال 92 به اتمام برسد.

بقیه تصاویر در ادامه مطلب

ادامه نوشته

گزارشی از بازسازی ربع رشیدیه

اولین شهر دانشگاهی جهان جان دوباره میگیرد

خرابه هاي ربع رشيدي باقيمانده شهر علمي و دانشگاهي زمان غازان خان ايلخاني است كه توسط وزير نامي ايران - خواجه رشيد الدين فضل ا... همداني - در سال 700 هجري قمري در شمال شرق باروي شهر تبريز در محله رشيديه ساخته شد. اين دانشگاه شامل چهار دانشكده در چهار طرف بود و شهرت آن به نام ربع رشيدي برگرفته از نام اربع يا عدد چهار عربي است. براساس مستندات تاريخي اين شهر بيش از 30 هزار خانه، حجره و ديگر بناهاي شهري داشته است.

اين شهر در دوران اوج حيات خود، مورد مراجعه مستقيم دانشمندان معروف جهان و از جمله پزشكان و محققين يونان، رم، مصر، چين و ديگر ممالك آن روز آسيا و اروپايي قرار مي گرفت.

 

بقیه تصاویر و متن اصلی در ادامه مطلب

    

ادامه نوشته

تبریز - پنجمین شهر برتر و بزرگ جهان در 1500 میلادی

Tabriz - fifth largest city of World in 1500 AD

تبریز - پنجمین شهر برتر و بزرگ جهان در 1500 میلادی

تبریز نگین تمدن و تاریخ آذربایجان - ایران

TƏBRİZ - dünya nin beşinci ən böyük və ən iyi və ən ustun uri(şəhri) 1500 doğumsəl ilin də

تبريز-دونيانين بئشينجي ان بؤيوك و ان اييي و ان اوستون اوري(شهري) 1500 دوغوم سل ايلين ده


Təbriz(ilkinlər yurdi)-azərbaycan və iran iftixari

تبریز افتخار ایران و آذربایجان

رتبه بندی شهرهای بزرگ جهان در سال 1500 میلادی:

تبریز پنجمین شهر بزرگ جهان

10 شهر برتر جهان در 1500 میلادی

dünya nin ən böyük urlari(şəhriləri)

دونيانين ان بؤيوك اورلاري(شهرلري)
Name Population
1 Beijing, China 672,000
2 Vijayanagar, India 500,000
3 Cairo, Egypt 400,000
4 Hangzhou, China 250,000
5 Tabriz, Iran 250,000
6 Constantinople (Istanbul), Turkey 200,000
7 Gaur, India 200,000
8 Paris, France 185,000
9 Guangzhou, China 150,000
10 Nanjing, China 147,000


اولین نقشه تبریز در 600 سال پیش

شاردن در قرن هفدهم میلادی نوشته است که " در تمام عالم من شهری نمی شناسم که درباره بنا و پیدایش و نام اولیه آن نویسندگان جدید این قدر زیاد بحث و جدل کرده باشند ".

نقاشی شاردن از تبریز

şarden nin Təbriz dən olan pitiki

شاردن نين تبريز دن اولان پيتيكي

بنا های تبریز در نقاشی ژان شاردن:

شام غازان(شنب غازان) - مجموعه صاحبیه یا صاحب آباد (حسن پاشا)- مسجد حسن پادشاه - مسجد جامع تبریز و میدان حسن پادشاه تبریز - مجموعه جعفر پاشا تبریز - دارالمساکین تبریز - باغ تصریه تبریز - عمارت هشت بهشت تبریز - کلیسای سنت هلنا تبریز - مسجد شاه طهماسب تبریز 
شاردن در سفرنامه اش ميدان صاحب آباد تبريز را توصيف مي كند و اين ميدان را بزرگتر از ميدان اصفهان مي داند.در اين سفرنامه به رقص گرگ يا همان گرگ بازي اشاره نيز شده است كه ياد آور افسانه بذقورد در ميان توركان مي باشد.نام كنوني محل گرگ بازي "قورد ميداني" مي باشد (كه البته پان فارس آنرا به غلط "ميدان قطب" به فارسي ترجمه كرده است).

مسجد (ارک) علیشاه تبریز

شاهکار معماری اسلامی - برترین اثر معماری اسلامی جهان

نقشه اولیه مسجد ارک تبریز

Təbrizin əlişah ərki

مسجد علیشاه ( ارك )

بنای شكوهمند ارك تبریز بازمانده مسجدی است كه در فاصله سال های 716 تا 724 ه . ق به همت تاج الدین علیشاه جیلان تبریزی ، وزیر اولجایتو و بهادر خان ساخته شد. قسمت جنوبی این مسجد دارای طاق بزرگی بود و مورخان نوشته اند : " به علت فرونشستن بنیان و تعجیل در اتمامآن ، طاق مذكور شكسته و فرو ریخته است". بنایی كه اكنون به صورت سه دیوار بلند به شكل ایوان دیده می شود ، قسمت مسقف مسجد بود كه عرض و ارتفاعآن هریك حدود 30 متر است . در حفریات اخیر دریافتند كه 7 متر از دیوارها در زیر خاك مانده است . عرض دیوارها حدود 10 متر است و در داخل مركب از دو دیوار عریض و مستحكم است كه در چند مرحله به وسیله ی طاق های متعدد متصل شده اند. این بنای عظیم در بیشتر سفرنامه ها و تواریخ وصف شده است.

ابن بطوطه می نویسد : در بیرون این مسجد از دست راست مدرسه و از دست چپ زاویه ای وجود دارد و صحنآن با سنگ های مرمر فرش گردیده و دیوارها با كاشی پوشانده شده و جویآبی از وسطآن می گذرد و انواع درختان و موها و یاسمین درآن به عملآورده اند . "
حمدالله مستوفی معاصر علیشاه می نویسد : " مسجد جامع بزرگی است كه صحنآن 250 گز در 200 گز است و در او صفه ای بزرگ از ایوان كسری به مداین بزرگتر ".
بدرالدین محمود العینی می نویسد : " در وسط صحن مسجد ، حوض مربعی بود كه هر ضلعآن 150 زراع طول داشت و سكویی در وسطآن بود كه رد هر سویآن از دهان مجسمه ی شیر ،آب فرو می ریخت. بالای سكو نیز فواره ی هشت گوشی بود كه دو دهانه یآب پران داشت. طاق نوك تیز محراب به وسیله ی دو ستون مسی اندلسی نگاه داشته می شد و قاب محراب با طلا و نقره تزیین و نقاشی شده بود. چراغ های مزین به زر و سیم با زنجیرهای مسی از سقفآویزان بودند و داخل طاق را روشن می كردند. و پنجره های مشبك نیز هركدام 20 شیشه ی دایره ای مزین به طلا و نقره داشت".
تاجر ونیزی كه حدود سال 886 ه . ق سومین سال سلطنت سلطان یعقوبآق قویونلواز تبریز دیدن كرده می نویسد : " جامع علیشاه بلندترین بناهای تبریز و دارای صحن بزرگی است . در میان صحن حوضی دارد كه چهار گوش است ، درازا و پهنایآن هركدام به اندازه صدقدم و ژرفایش شش پاست و پلكانی از كنار استخر به ایوانآن منتهی می شود . طاق شبستان مسجد به قدری بلند استكه اگر كمان كشی تیری در كمان مناسبی قرار دهد و رها كند ،هرگز به طاق شبستان نمی رسد . دور مسجد را با سنگ های نفیسی طاق بندی كرده اند و طاق بر روی ستون هایی از مرمر قرار دارد و مرمر به اندازه ای ظریف و شفاف است كه به بلور نفیس می ماند . این مسجد سه در دارد كه هركدام طاقی به عرض 40 و بلندی 20 پا دارد . ستون های دو سوی درها از سنگ مرمر نیست بلكه از سنگ های الوان ساخته شده است. بقیه ی طاق با گچ، مقرنس كاری و تزیین شده است".


ربع رشیدی تبریز - اولین و بزرگترین دانشگاه جهان

Təbrizin rəb i rəşidi si - dünyanin ən ilkin və ən böuük bilim yurdi

دونيانين ان بؤيوك و ايلكين بيليم يوردي

افتخار حقیقی هر ایرانی

بزرگترین دانشگاه جهان در زمان خود

ربع رشیدی که امروزه فقط آثار مختصری از آن باقی مانده از بناهایی است که توسط خواجه رشیدالدین فضل الله، وزیر سلطان محمود غازان ایجاد شده است. بنا در زمان آبادانی شامل ۲۴ کاروانسرای وسیع و ۱۵۰۰ دکان و ۳۰۰۰۰ خانه و تعدادی حمام و باغ و کارخانه های پارچه بافی و کاغذ سازی و دارالضرب و تولید رنگ و نظایر آن بوده است. ۲۰۰قاری از کوفه و بصره و شام دایما" و به نوبت در این تاسیسات قرآن را تلاوت می کرده اند و ۴۰۰ فقیه و ۱۰۰ فقیه و ۱۰۰۰ طلبه در مدارس آن سکونت داشته و به کسب علم مشغول بوده اند . ۵۰ پزشک حاذق از کشورهای مختلف در دارلشفای آن به معالجه بیماران اشتغال داشته اند. به این ترتیب معلوم می شود كه ربع رشیدی در زمان خود یك شهر علمی با كتابخانه ای حاوی هزاران جلد از كتب معروف زمان و آزمایشگاه های متعدد کشاورزی بوده که در این آزمایشگاهها انواع گیاهان دارویی کشت و تکثیر و آزمایش می شده است. پس از قتل خواجه رشیدالدین فضل الله که در سال ۷۱۸ هجری ق اتفاق افتاد دشمنان او هر چه را که داشت غارت کردند و این شهر را با تمام تاسیساتش ویران کرده و همه چیز را به غارت بردند.


مسجد گوی( کبود) تبریز 

فیروزه ی جهان اسلام 


Təbrizin göy Yüküncləki(məscidi)

تبريزين گؤي يوكونجلكي (مسجيدي)







نقاشی های اوژن فلاندن و پاسكال كست فرانسوي از تبریز

مسجد صاحب الامر تبریز

(یکی از بنا های مجموعه صاحب آباد تبریز)

ojən fənlandən nə paskal kest in Təbriz dən olan pitikləri
sahib əl əmirYüküncləki( məscidi)



خانه های اشراف تبریز


دارالسلطنه تبریز و ارک علیشاه

Təbrizin Ərklət evi (hukumət evi)
تبريزين اركله ت ائوي (حكومت ائوي)

عمارت عالی قاپو تبریز - استانداری فعلی

Təbrizin ali qapisi





تبریز بیلیم یوردی

Təbriz bilimyurdi

دانشگاه تبریز - دومین دانشگاه کشور





تالار ارک تبریز

Təbrizin ərk saloni (aslan və günəş)

آسلان و گونش سالني

اولین و زیباترین تئاتر ایران












ساعات قاباقی - میدان ساعت تبریز

sa'at qabaqi

عکس قدیمی از میدان ساعت تبریز





مسجد جامع تبریز یادگار دوره تورکان سلجوقی

از زیباترین مساجد جامع جهان

(قیرخ دیرک لی مسجید - مسجد چهل ستون تبریز)

Təbrizin came Yüküncləki (məscidi)

تبريزين جامع يوكونجلكي (مسجيدي)







محراب مسجد جامع تبریز

از زیباترین نمونه های محراب با تزئینات زیبا

came Yükünclək(məscid) inin mehrabi

جامع يوكونجله ك نین (مسجیدینین)محرابی











تبریزین شاه گولون دن بیر گورونتو

عکس  از شاهگلی تبریز - ائل گلی تبریز

şah göli (el göli)




مقبره الشعرای تبریز

بزرگترین مجموعه مقبره ها و آرامگاه ها ادیبان ، عارفان و بزرگان کشور

Təbrizin qoşarlar Yatıri (məqbərət ol şo'əra)

تبريزين قوشارلار یاتیری (شاعيرلر مقبره لري) مقبره الشعرا





بازار بزرگ تبریز - بزرگترین بازار جهان

بزرگترین مجموعه مسقف جهان

Təbrizin böyük bazari




مجموعه خانه های دانشکده معماری تبریز

تبریز کاملترین مجموعه خانه های قدیمی

Təbrizin tikilim(me'mari) bilimkəndi nin evlər toplantisi

تبريزين تيكيليم(معماري) بيليم كندي نين ائولر توپلانتي سي(مجموعه سي)









دوستان بدلیل ضیق وقت نتونستم تصاویر بیشتری گرد آوری کنم. چند روزی خدمتتون نیستم.پیشاپیش عید نوروز رو خدمت تمام دوستان عزیزم در فضای مجازی تبریک میگم.


منابع (قایناق لار): تبریز پنجمین شهر بزرگ جهان

دوموک

http://www.bookofjoe.com/2009/01/the-year-1500-w.html

http://geography.about.com/library/weekly/aa011201d.htm

http://www.all-rankings.com/social-science-sociology-and-demography/r-a51cac763e/top-10-largest-cities-of-the-year-1500-population

br /

دانشگاه هنر اسلامی سرشار از هنر و زیبایی

کارخانه قدیمی چرم خسروی  نمونه زیبای معماری سنتی تبریز(برگرفته از سبک معماری آلمانی)

مجموعهٔ پردیس دانشگاه هنر اسلامی تبریز در ضلع جنوبی چهارراه حکیم نظامی و در محل سابق کارخانهٔ چرم‌سازی خسروی قرار گرفته‌است؛

بقیه متن و تصاویر در ادامه مطلب 

ادامه نوشته

خانه حریری خانه ای زیبا در قلب تبریز

تبریز شهر خانه های قاجاری

معرفی خانه حریری 

تبريز يکي از مهمترين شهرهاي کشور با پيشينه غني تاريخي فرهنگي است که از گذشته‌هاي دور بنيانگذار بسياري از سبک‌هاي هنري و پيشگام در عرصه‌هاي فرهنگي اجتماعي بوده است.

با توجه به آنچه گفته شد، شهر تبريز به دليل پيشينه کهن خود داراي بناهاي تاريخي و اماکن قديمي بسياري است که هر کدام در نوع خود کم نظير و ديدني هستند.

شايد اين سئوال مطرح باشد که چرا عمر بناهاي موجود تبريز به غير از چند بناي محدود، کمتر از 200 سال است. پاسخ اين پرسش را بايد در نظام طبيعت جستجو کرد چرا که اين شهر در طول هزار سال گذشته بيش از 11 زلزله مخرب و ويرانگر به خود ديده که به قول ناصرخسرو «ديواري به ارتفاع يک وجب هم در اين شهر باقي نمانده است». هم از اين روست که بناهاي افسونگري چون کاخ غازان خان، مجموعه ربع رشيدي، ميدان حسن پادشاه و ... هم اکنون زير خروارها خاک مدفون شده اند.

با اين حال، خانه‌هاي تاريخي تبريز به دليل موقعيت ممتاز اين شهر به ويژه در دوران حکومت قاجار از نظر شمار در کشور بي‌نظير است. تبديل شدن تبريز به دارالسلطنه در دوران وليعهدي عباس ميرزا دليل اصلي تعدد و کثرت خانه‌هاي تاريخي در اين شهر به شمار مي آيد.

بر اساس آمار سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري آذربايجان شرقي ، در حال حاضر پانصد خانه تاريخي و ارزشمند در تبريز قرار دارد که عمر اغلب آنها به دوران قاجار باز مي گردد. در حال حاضر تنها تعداد محدودي از اين بناها خريداري ، مرمت و نگهداري مي شود چراکه به گفته مسئولان، با اعتبارت کنوني خريد تمام خانه هاي ياد شده 150 سال به طول خواهد کشيد!   
  يكي  از اين خانه ها، خانه حريري مي باشد كه احتمالاقبل از قاجار احداث شده است.اين خانه شامل دو بخش است: بخش بيروني و اندروني. ساختمان بيروني شامل دو طبقه مي باشد.

تاريخچه اين بنا به اوايل دوران قاجار برمي گردد كه دو حياط بيروني و اندروني و دو بلوك خانه دارد كه هر دو رو به قبله مي باشد كه طنبي ساختمان بيروني جلوه گاه هنر اصيل ايراني و داراي نقاشي هاي بسيار زيبا و اصيل است كه الهام گرفته از موضوعات اساطيري قديم از جمله داستان يوسف و زليخا از قرآن مجيد و ديگر تواريخ و داستان هاست و سقفي سراپا نمونه قدرتمند و شگفت انگيزي از مينياتور ايراني است.

بخش اندروني ضمن ارتباط به ساختمان بيروني از طريق كوچه مدرسه پرورش نيز به خيابان تربيت راه دارد. ساختمان آن دو طبقه و نماي ساختمان آجري است. ساختمان بيروني نسبتا سالم و تزئينات آن نياز به تثبيت دارد. متاسفانه در گذشته به علت متروكه گذاشتن و عدم مراقبت، بخش هاي مهمي از مجموعه از بين رفته و امكان شناخت و پژوهش هاي ديگر وجود ندارد. اين بنا به شماره 2242 در فهرست آثار ملي به ثبت رسيده و توسط سازمان ميراث فرهنگي و صنايع دستي و گردشگري تملك شده و در دست مرمت است.

ربع رشیدی تبریز

ربع رشیدی تبریز - اولین و بزرگترین دانشگاه جهان  در زمان خود


دونیانین ان بؤیوک و ایلکین بیلیم یوردی

معاون عمرانی استاندار آذربایجان شرقی:
ربع رشیدی شکوه گذشته خود را باز می‌یابد

ربع رشیدی که امروزه فقط آثار مختصری از آن باقی مانده از بناهایی است که 700سال قبل  توسط خواجه رشیدالدین فضل الله، وزیر سلطان محمود غازان ایجاد شده است. بنا در زمان آبادانی شامل ۲۴ کاروانسرای وسیع و ۱۵۰۰ دکان و ۳۰۰۰۰ خانه و تعدادی حمام و باغ و کارخانه های پارچه بافی و کاغذ سازی و دارالضرب و تولید رنگ و نظایر آن بوده است. ۲۰۰قاری از کوفه و بصره و شام دایما" و به نوبت در این تاسیسات قرآن را تلاوت می کرده اند و ۴۰۰ فقیه و ۱۰۰ فقیه و ۱۰۰۰ طلبه در مدارس آن سکونت داشته و به کسب علم مشغول بوده اند . ۵۰ پزشک حاذق از کشورهای مختلف در دارلشفای آن به معالجه بیماران اشتغال داشته اند. به این ترتیب معلوم می شود که ربع رشیدی در زمان خود یک شهر علمی با کتابخانه ای حاوی هزاران جلد از کتب معروف زمان و آزمایشگاه های متعدد کشاورزی بوده که در این آزمایشگاهها انواع گیاهان دارویی کشت و تکثیر و آزمایش می شده است. پس از قتل خواجه رشیدالدین فضل الله که در سال ۷۱۸ هجری ق اتفاق افتاد دشمنان او هر چه را که داشت غارت کردند و این شهر را با تمام تاسیساتش ویران کرده و همه چیز را به غارت بردند.

تصویر شهرک علمی (دانشگاه) ربع رشیدی تبریز

وقف نامه ربع رشیدی - ثبت شده در سازمان یونسکو

معاون عمرانی استاندار آذربایجان شرقی:

ربع رشیدی شکوه گذشته خود را باز می‌یابد

خبرگزاری فارس: معاون عمرانی استاندار آذربایجان‌شرقی گفت: ربع رشیدی به‌عنوان یک شهر دانشگاهی هویت تاریخی و علمی ایرانیان و مردم آذربایجان‌شرقی است و با تلاش میراث فرهنگی استان در مرمت و احیای این اثر تاریخی موجب می‌شود تا این مجموعه شکوه گذشته خود را پیدا کند.

به گزارش خبرگزاری فارس از تبریز به نقل از روابط عمومی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان‌شرقی، محمد اشرف‌نیا در حاشیه بازدید از پروژه‌های مرمتی میراث فرهنگی در گفت‌وگو با خبرنگاران افزود: ربع رشیدی نخستین دانشگاه جهان است که چهارصد سال پیش از دانشگاه آکسفورد ساخته شده و نشان از اهیمت علم آموزی در میان ایرانیان دارد.
وی، ضمن قدردانی از فعالیت میراث فرهنگی در زمینه مرمت و بهسازی بناهای این مجموعه اظهار داشت: این مجموعه مشکل تملک خانه‌های اطراف محوطه را دارد که نیاز است شهرداری و سازمان مسکن و شهرسازی برای رفع آن اقدام کنند.
اشرف‌نیا تصریح کرد: از تمام مردم و مسئولان تقاضا دارم میراث فرهنگی را هم از نظر تامین اعتبار و هم از جنبه معنوی برای پیشرفت هرچه سریع‌تر در روند مرمتی این پروژه همراهی کنند.
مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان‌شرقی نیز در این بازدید، ربع رشیدی را یکی از منحصر به فردترین جاذبه‌های گردشگری استان عنوان کرد و گفت: با اختصاص اعتبارات کافی می‌توان طی چند سال این مجموعه را به یکی از زیباترین و باشکوه‌ترین آثار تاریخی به جا مانده در ایران تبدیل کرد.

تراب محمدی، تملک خانه‌های موجود در حریم این بنا را یکی از اولویت‌ها اعلام کرد و افزود: کارهای مربوط به حفاظت آثار تاریخی حاصل از حفاری‌های ربع رشیدی در این مجموعه هم اکنون در حال انجام است.

وی با اشاره به اقدامات مرمتی انجام شده در این محوطه گفت: مرمت استحکامات دفاعی شامل سردرب، بارو، برج‌های حفاظتی و برج توپخانه در این اثر صورت گرفته و مرمت سایر بخش‌ها ادامه داد.
رئیس شورای ثبت آثار تاریخی و فرهنگی استان در فهرست آثار ملی یادآور شد: مسیرهای دسترسی گردشگران به محوطه ایجاد شده و ساخت سرویس‌های بهداشتی و تابلوهای راهنمایی در دست اجراست.

محمدی اظهار امیدواری کرد، با پایان بخشی از اقدامات رفاهی و ساخت راه دسترسی، در تعطیلات عید نوروز گردشگران می‌توانند به راحتی از این مجموعه تاریخی بازدید کنند.

وی خاطرنشان کرد: ربع رشیدی در واقع شهر بزرگی متشکل از 30 هزار خانه، 24 کاروانسرا و چند حمام و باغ بوده که از محل درآمد وقف آنها برای خدمات آموزشی و علمی استفاده می‌شده است.
محمدی در پایان یادآور شد: با توجه به اینکه وقفنامه ربع رشیدی به‌عنوان نخستین میراث معنوی در فهرست آثار جهانی ثبت شده از اهمیت ویژه‌ای در گردشگری برخوردار است.