ربع رشیدی تبریز
دونیانین ان بؤیوک و ایلکین بیلیم یوردی
معاون عمرانی استاندار آذربایجان شرقی:
ربع رشیدی شکوه گذشته خود را باز مییابد

ربع رشیدی که امروزه فقط آثار مختصری از آن باقی مانده از بناهایی است که 700سال قبل توسط خواجه رشیدالدین فضل الله، وزیر سلطان محمود غازان ایجاد شده است. بنا در زمان آبادانی شامل ۲۴ کاروانسرای وسیع و ۱۵۰۰ دکان و ۳۰۰۰۰ خانه و تعدادی حمام و باغ و کارخانه های پارچه بافی و کاغذ سازی و دارالضرب و تولید رنگ و نظایر آن بوده است. ۲۰۰قاری از کوفه و بصره و شام دایما" و به نوبت در این تاسیسات قرآن را تلاوت می کرده اند و ۴۰۰ فقیه و ۱۰۰ فقیه و ۱۰۰۰ طلبه در مدارس آن سکونت داشته و به کسب علم مشغول بوده اند . ۵۰ پزشک حاذق از کشورهای مختلف در دارلشفای آن به معالجه بیماران اشتغال داشته اند. به این ترتیب معلوم می شود که ربع رشیدی در زمان خود یک شهر علمی با کتابخانه ای حاوی هزاران جلد از کتب معروف زمان و آزمایشگاه های متعدد کشاورزی بوده که در این آزمایشگاهها انواع گیاهان دارویی کشت و تکثیر و آزمایش می شده است. پس از قتل خواجه رشیدالدین فضل الله که در سال ۷۱۸ هجری ق اتفاق افتاد دشمنان او هر چه را که داشت غارت کردند و این شهر را با تمام تاسیساتش ویران کرده و همه چیز را به غارت بردند.
تصویر شهرک علمی (دانشگاه) ربع رشیدی تبریز

وقف نامه ربع رشیدی - ثبت شده در سازمان یونسکو

معاون عمرانی استاندار آذربایجان شرقی:
خبرگزاری فارس: معاون عمرانی استاندار آذربایجانشرقی گفت: ربع رشیدی بهعنوان یک شهر دانشگاهی هویت تاریخی و علمی ایرانیان و مردم آذربایجانشرقی است و با تلاش میراث فرهنگی استان در مرمت و احیای این اثر تاریخی موجب میشود تا این مجموعه شکوه گذشته خود را پیدا کند.
به گزارش خبرگزاری فارس از تبریز به نقل از روابط عمومی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجانشرقی، محمد اشرفنیا در حاشیه بازدید از پروژههای مرمتی میراث فرهنگی در گفتوگو با خبرنگاران افزود: ربع رشیدی نخستین دانشگاه جهان است که چهارصد سال پیش از دانشگاه آکسفورد ساخته شده و نشان از اهیمت علم آموزی در میان ایرانیان دارد.
وی، ضمن قدردانی از فعالیت میراث فرهنگی در زمینه مرمت و بهسازی بناهای این مجموعه اظهار داشت: این مجموعه مشکل تملک خانههای اطراف محوطه را دارد که نیاز است شهرداری و سازمان مسکن و شهرسازی برای رفع آن اقدام کنند.
اشرفنیا تصریح کرد: از تمام مردم و مسئولان تقاضا دارم میراث فرهنگی را هم از نظر تامین اعتبار و هم از جنبه معنوی برای پیشرفت هرچه سریعتر در روند مرمتی این پروژه همراهی کنند.
مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجانشرقی نیز در این بازدید، ربع رشیدی را یکی از منحصر به فردترین جاذبههای گردشگری استان عنوان کرد و گفت: با اختصاص اعتبارات کافی میتوان طی چند سال این مجموعه را به یکی از زیباترین و باشکوهترین آثار تاریخی به جا مانده در ایران تبدیل کرد.
تراب محمدی، تملک خانههای موجود در حریم این بنا را یکی از اولویتها اعلام کرد و افزود: کارهای مربوط به حفاظت آثار تاریخی حاصل از حفاریهای ربع رشیدی در این مجموعه هم اکنون در حال انجام است.
رئیس شورای ثبت آثار تاریخی و فرهنگی استان در فهرست آثار ملی یادآور شد: مسیرهای دسترسی گردشگران به محوطه ایجاد شده و ساخت سرویسهای بهداشتی و تابلوهای راهنمایی در دست اجراست.
محمدی اظهار امیدواری کرد، با پایان بخشی از اقدامات رفاهی و ساخت راه دسترسی، در تعطیلات عید نوروز گردشگران میتوانند به راحتی از این مجموعه تاریخی بازدید کنند.

محمدی در پایان یادآور شد: با توجه به اینکه وقفنامه ربع رشیدی بهعنوان نخستین میراث معنوی در فهرست آثار جهانی ثبت شده از اهمیت ویژهای در گردشگری برخوردار است.