کلیساهای تبریز مورد بی مهری و بی توجهی مسئولین
توریستها برای دیدن کلیساهای تبریز باید مجوز از اداره فرهنگ و ارشاد دریافت کنند!چوب لای چرخ گذاشتن بزرگتر از این؟؟
همانطور که میدانیم شهر تبریز بدلیل نزدیکی به کشور ارمنستان و مهاجرتهای فراوان ارامنه و مسیحیان در طول تاریخ به شهر تبریزامروزه پذیرای هزاران شهروند مسیحی در داخل شهر هست که اکثرا در محدوده خیابان شهناز(شریعتی)مقیم هستند.بدلیل وجود هم شهریان مسیحی در تبریز وجود کلیساهای زیبا و متنوع نیز در تبریز اجتناب ناپذیر است.و این باعث میشود بیشترین تعداد کلیساهای شهری کشور در تبریز باشد که شمار آن به دهها مورد میرسد.
محدودیتهایی که از سوی مسئولین برای بازدید کلیساها اعمال میشود در نهایت ضربه ای است بر خودمان!!
ولی متاسفانه با وجود داشتن چنین اماکن تاریخی زیبا و مقدسی رسیدگی به این اماکن به باد فراموشی سپرده شده است و مسئولین همواره نظاره گر نابودی آنها با دو دست خویش بوده اند! و این هزاران افسوس در پی دارد که بنا به مسائل مذهبی و مغایرت دینی اماکن تاریخی شهرمان را نادیده بگیریم و کوچکترین تلاشی در جهت باز سازی آنها و معرفی آنها به گردشگران نداشته باشیم .
این در حالی است که در شهرهای دیگر همچون اصفهان چنین آثار تاریخی را ارزش می نهند و با مرمت کلیسای وانک و اخذ هزار تومان ورودیه نه تنها در جهت معرفی بناهای تاریخی خود تلاش میکنند بلکه کمک هزینه ای برای توسعه شهرشان دریافت میکنند.این درحالی است که تبریز با داشتن دهها کلیسا هیچ گونه اقدامی در جهت مرمت آنها انجام نداده است.و شدیدترین بی مهری ها را نسبت به این اماکن مقدس اعمال میکنند
علاوه بر این بی مهری ها بزرگترین ضربه ای که نسبت به معرفی کلیساهای تبریز از سوی مسئولین وارد میشود .اعمال محدودیتها برای بازدیدکنندگان موزه هاست که هر شخصی که غیر مسیحی باشد برای دیدن این کلیساها باید مجوز معتبر از اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی دریافت کند!
این یعنی دفع توریست!این یعنی فراری دادن توریست!این یعنی نشناساندن اماکن مذهبی و تاریخی زیبایمان توسط خودی ها! این یعنی گم نام ماندن تبریز در عرصه فرهنگی و هنری
چرا ما باید خود با دو دست خود و با ایجاد محدودیتها سعی در ناشناخته ماندن اماکن زیبایمان بکنیم؟ چرا باید با وضع قوانین مزخرف مانع ورود فرد مسلمان به داخل کلیسا شویم؟در حالی که با شناساندن این اماکن و هزاران اماکن زیبای دیگر میتوانستیم بسیار بهتر از دیگر شهرها باشیم و نام تبریز را در عرصه میراث فرهنگی زبانزد عام و خاص در منطقه کنیم.پس نتیجه میگیریم که از ماست که بر ماست!!وقتی ما خود با وضع که قوانین و مقرررات زاید مانع توسعه فرهنگی شهر و معرفی بهتر شهر میشویم چه انتظاری از مسئولین کشوری باید داشته باشیم!؟
در زیر به معرفی چند نمونه از کلیساهای زیبای تبریز می پردازیم:
شهر تبریز به دلیل سابقه تاریخی و نیز موقعیت استراژی که در سر راهها و جادههای مهم قرار داشته همواره تحولات زیادی را پشت سر گذاشته است. این شهر در بعضی دورهها پایتخت بوده است و به دلیل موقعیت خاص خودش ادیان و فرق مختلف در آن زندگی میکردند از جمله اینها مسیحیان بوده است که در این شهر آزادانه مراسم مذهبی خودشان را اجرا میکردند و حتی به ساختن کلیساهایی نیز اقدام کردند که به آنها اشاره میگردد.
کلیسای ارامنه
این بنا در سال 1870م جهت بانک شاهی ساخته شد ولی در سال 1903م از سوی ارامنه ابتیاع گردید و در اختیار خلیفه گری گذاشته شد. خلیفگری تبریز در حال حاضر بوسیله شورایی زیر نظر کشیش آوانس ملقب به باکرات ملکونیان اداره میشود. این خلیفه گری در تبریز بر سه کلیسا ، یک مدرسه ، یک کودکستان ، یک موزه و یک باشگاه ورزشی نظارت دارد.
سرکیس مقدس
شوغا گات مقدس
این کلیسا در گورستان ارامنه در محله مارالان واقع است و به سیمون منوچهریان در کنار کلیسای قدیم مریم نهنه ساخته شده است. کلیسای شوغات مخصوص برگزاری مراسم نماز و احترام به اموات است. ارامنه بعد از شستشویی جسد مرده آن را در جلو محراب قرار کلیسا قرار میدهند و پس آنکه کشیش دعا و طلب آمرزش کرد به گورستان منتقل مینمایند.
کلیسای مریم مقدس
ساختمان این کلیسا در سال 1782م آغاز و در سال 1785م پایان یافت. بنای آن سبک ارمنی دارد و به شکل صلیب است. در جلو در اصلی روی هشت ستون سنگی اتاقک گنبدداری جهت دو ناقوس کلیسا تعبیه کردهاند. در بالای در ورودی روی کتیبهای مرمرین به خط ارمنی تاریخ تاسیس کلیسا ذکر شده است. کلیسای مریم مقدس بزرگترین و قدیمیترین کلیسای تبریز است و مراسم بزرگ ملی مذهبی ارامنه اعم از اعیاد و جشنها و مجالس دینی در این کلیسا برگزار میشود.
کلیسای پروتستانها
کلیسای کاتولیک
کلیسای کاتولیک یا عذرای توانا در کوچه میارمیار واقع است. این کلیسا در سال 1910م به هزینه فرانسویان ساخته شده و معماری آن متاثر از معماری فرانسویان است. شکل این کلیسا مستطیل و در ابعاد 20 در10 متر احداث شده است تمام بنای کلیسا آجری است و کف تالار اجتماعات آن پنج پله بالاتر از کف حیات است. در بالای در ورودی کلیسا که از چوب گردو ساخته شده است گچبری زیبایی است که حضرت مریم را در میان ده فرشته مقدس نشان میدهد.
کلیسای آدونتیست
این کلیسا به تالار کوچکی شبیه است و در حال حاضر به صورت نیمه تعطیل در آمده است، زیرا آدونتیستها یا انتظاریون تبریز چند خانواده بیشتر نبودند که اغلب به تهران مراجعت کردهاند.
موزه ارامنه
این موزه در کنار کلیسای مریم مقدس توسط خلیفهگری ارامنه در سال 1345 هجری شمسی تاسیس گردید. این موزه به نام موزه کلیساهای خلیفه گری ارامنه آذربایجان معروف است. در این موزه انواع آثار عتیقه از قبیل کتابهای خطی ، طومارها ، تابلوهای نقاشی ، سکهها ، مجسمه ، آثار هنری ، سنگ نوشته و آثار با ارزش دیگر مربوط به مسیحیان نگهداری میشود
كليساي سهرقه (سهرل)
بنا توسط معماران روس و فرانسوي و استادكاران آذربايجاني ساخته شده است و قدمت آن را به سال 1840 ميلادي رقم زده اند . اين كليسا در اثر زلزله 1936 به شدت آسيب ديده و بعد از آن واقعه درها و پنجره هاي بنا به تاراج رفته است ولي آنچه از آن دوران به يادگار مانده خود در شمار يكي از نفايس معماري آذربايجاني به شمار مي آيد.بنابه شكل مستطيل به ابعاد 30/6 * 45/18 متر است كه با آجر ساخته شده و از سه قسمت ورودي، تالار مركزي و محراب تشكيل يافته است .ضلع غربي بنا را ،ايوان آجري آن تشكيل ميدهد كه بوسيله دو راه پله به برج ناقوس كليسا كه آن هم بصورت برجي بلند با پلان ستاره اي شكل و گنبد رك خياري جلب توجه ميكند، ارتباط مييابد .تالار مركزي كليسا ، داراي پلان مستطيل شكل با پوشش گنبدي است . طاق مركزي آن نيز بوسيله كاربنديهاي آجري به پلاني 10 ضلعي تبديل ميشود كه پايه گريو گنبد تالار بر روي آن قرار ميگيرد.پوشش خارجي بنا به صورت گريو استوانه اي و گنبدي مخروطي خودنمايي ميكند .طرح آجركاري گنبد نيز از مهمترين كارهاي دوران قاجاريه محسوب ميشود.
محراب كليسا در منتهي اليه ضلع شرقي بنا ، با گنبد رك بر روي گريوي هشت ضلعي قرار گرفته است. بر روي ديوار خارجي كليسا طاقنماهايي با طاق هلالي شكل تعبيه كرده اند كه از يكنواختي و سادگي بنا مي كاهد.
